Dimensies van het boek

Doctoraat in de kunsten, Associatie KULeuven - FAK - Sint-Lucas Beeldende Kunst Gent  (2006-2012)

Promotor: Paul Cruysberghs, copromotoren: Volkmar Mühleis en Hans Theys 

Over het boek
Niet over vorm en inhoud, althans niet rechtstreeks
Niet over het boekobject, althans niet rechtstreeks
Wel over het boek als meerdere objecten
Fysisch, mentaal en abstract object
Of over het boek dat 3 werelden bewoont
En meer
Over het boek als een veelheid
En labyrinten in gradaties
Over het horizontale
Over het verband boek-auteur-lezer-wereld
En over het verticale
Over werelden in het boek
Het boek als wereld, de wereld als een boek
Over subjectieve en objectieve kennis
Over niet-hiërarchie
Over leespaden en oogtekeningen
Schrifturen en tekstualiteiten
En lezen als herschrijven
Over onbestaande en niet-ontcijferde boeken
En boomboeken en rizoomboeken
Over eenheid en veelheid
Over totale bibliotheken of één oneindig volume
En over het boek als bibliotheek
Over het boek tussen de dingen
Of in het midden, of a-centrisch
Over boeken in boeken
Over het boek dat begint noch eindigt
Niet binnen en ook niet buiten
In zichzelf of enkel een buiten
Over vertakkingen in de verbeelding
Over tapijten en de tekst als weefsel
Met vluchtlijnen, ritmes en rood
Over de hartslag van het woord
Over paradoxaliteit
Over betekenis die een beeld zoekt
Het buitendekafttredende boek
Over een boek in de hemel
En andere openbaringen
Over inscripties en schrijven in de ruimte
Over het boek als potentie en dispositie
En over bemiddelende ruimtes
Illusie en verbeelding
Grenzen en zones

Over alternatieve ordeningen
En relaties tussen ruggen
Over de dubbele pagina en de middenvouw
Lezen en kijken, of beweging
Over warmtekaarten of woordeilanden
Over boekblokken en onvindbare pagina’s
Met rode draden en a-lineariteiten
Over open systemen en assemblages
Met mobiele pagina’s
Een aparallelle evolutie
Over cirkels en ovalen, of andere motieven
Over dingen die ongrijpbaar zijn
En de omgang met het boek

Dimensies van het boek in x episodes - met Karl Popper, Jorge Luis Borges, Jacques Derrida, Gilles Deleuze en Félix Guattari, Maurice Blanchot, Stéphane Mallarmé, Kader Abdolah, Wolfgang Iser, Donald W.Winnicott, Karen Armstrong

‘Leespaden, oogtekeningen en woordeilanden’ is een artistiek-wetenschappelijke samenwerking met professor Johan Wagemans en postdoctoraal onderzoeker Frouke Hermens (Laboratorium voor Experimentele Psychologie, Universiteit Leuven) (Concept zomer 2010. Start januari 2011-...)

Oogbewegingen die geregistreerd worden tijdens het lezen kunnen op diverse manieren gerepresenteerd worden: in animaties, in warmtekaarten, in statische of dynamische figuren. Deze representaties vormen vanuit artistiek oogpunt een rijke bron aan beelden. Maar ze geven ook te denken over lezen als een fysieke activiteit, over lezen als een mentaal en intellectueel proces in de tijd, over de relatie tussen lezen en kijken, over tekstuele en visueel-vormelijke eigenschappen. Of er over de vertakkingen in de verbeelding iets kan gezegd worden, laten we nog even in het midden.
In een eerste fase van dit project werken we met het gedicht ‘Un  coup de dés jamais n’abolira le hasard’ van de Franse dichter Stéphane Mallarmé. Het gedicht is een intrigerend voorbeeld van a-lineair schrijven, van typografisch spel met wit en ruimte en van verweving van verschillende leeslijnen en leesrichtingen. Dit leidt tot bijzondere leespaden en ‘oogtekeningen’. In de solotentoonstelling ‘Over de eenheid en veelheid van het boek’ (Ruth Loos 2011) wordt een eerste resultaat / creatie getoond. Het is een animatie die twee spontane lezingen van het gedicht verweeft, met name een horizontale en een verticale. Dit toont hoe het gedicht verschillende leeswijzen oproept; leespaden als een bron van meerduidigheid. Naast het oorspronkelijke werk van Mallarmé wordt ook het gelijknamige kunstenaarsboek van Marcel Broodthaers getoond, dat op een zeer bijzondere wijze inspeelt op de typografie van Mallarmé’s hermetische gedicht.
Wordt vervolgd.

Arts and Sciences, November 2010, Brussels

Parallellepipeda - Tussen kunst en wetenschap  - M Leuven

Een eredoctoraat in de Utopia

Intercultureel Platform Beeldende Kunsten, Antwerpen Noord