Ruth Loos - Home > news > Over de eenheid en veelheid van het boek
Over de eenheid en veelheid van het boek

Van 6 augustus t.e.m. 11 september 2011. Een solotentoonstelling in de Nottebohmzaal, Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience

Er worden 3 werken / installaties getoond: i. Moeder van het Boek, ii. Boekentapijt met vluchtlijnen, iii. Beweging in Un coup de dés.

 

overhetboek

 

i. Moeder van het boek
Dit werk presenteert een Arabische uitspraak uit de Koran: ‘Oem Al-Kitaab’ of ‘Moeder van het Boek’. De uitspraak verwijst naar Het Boek, het origineel van alle geopenbaarde boeken, bewaard in de hemel. Hiermee verwijst de Koran niet alleen naar zijn eigen boek-zijn maar ook naar zijn diepe verwevenheid met twee andere grote boeken: de Thora en de Bijbel.
‘Moeder van het Boek’ is een installatie die verwijst naar de verticale eenheid en tegelijk de horizontale veelheid van de Koran. Het boek als ‘een en uniek’ heeft een a-lineaire en intertekstuele dimensie die een bijzondere veelheid herbergt. Het labyrintisch motief in de installatie speelt hierop in.
Daarnaast wordt een kwartet van vier talige elementen geïntegreerd die in een speciaal verband staan tot elkaar: ‘boek-auteur-lezer-wereld’. De talige componenten in dit werk zijn gevisualiseerd in het Arabisch en gaan letterlijk en figuurlijk een relatie aan met de ‘Egyptische kast’ in de Nottebohmzaal.

 

ii. Boekentapijt met vluchtlijnen
Dit werk bouwt verder op de idee van het boek als eenheid en veelheid, het ene boek tussen vele boeken, het boek als een mozaïek van boeken. In de zaal ligt een tekstueel veld van 535 rode boeken en rode boeken met een abstract gouden motief. Dit ritme van horizontale vertellingen wordt doorbroken door ‘vluchtlijnen’: uit het statisch opgebouwde roodgouden grondbeeld komen rode draden die de ruimte in trekken, die visuele beweging brengen.
-Met bijzonder veel dank aan iedereen die boeken uitleende of schonk.-

 

iii. Beweging in Un coup de dés
Dit werk maakt deel uit van een artistiek-wetenschappelijk project rond oogbewegingen tijdens het lezen. Het project is een samenwerking met professor Johan Wagemans en postdoctoraal onderzoeker Frouke Hermens van het Laboratorium voor Experimentele Psychologie (K.U.Leuven). In een eerste fase concentreren we ons op een lezing van Stéphane Mallarmé’s gedicht ‘Un coup de dés jamais n’abolira le hasard’. Het gedicht is een intrigerend voorbeeld van a-lineair schrijven, van typografisch spel met wit en ruimte en van verweving van verschillende leeslijnen en leesrichtingen. Dat levert een bijzonder beeld of leespatroon op. Het werk dat getoond wordt in de Nottebohmzaal is een animatie die een horizontale en een verticale lezing met elkaar verweeft. De animatie speelt in op de verschillende leeswijzen die het gedicht oproept, en die een bron zijn van meerduidigheid. Naast het oorspronkelijke werk van Mallarmé wordt ook het gelijknamige kunstenaarsboek van Marcel Broodthaers getoond, dat op een zeer bijzondere wijze inspeelt op de typografie van Mallarmé’s hermetische gedicht.

 

Drie installaties plus een subtiele ingreep met belichting. Op de grote boekenwand vooraan worden twee vlakken roodgouden boeken uitgelicht, een spontane daad van medewerker K.P.